5. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi

Ay`ın Hareketleri ve Evreleri Konusu ve alt başlıkları

Ders : Fen ve Teknoloji

Ay`ın Hareketleri ve Evreleri

AY’IN EVRELERİ VE HAREKETLERİ

A- Ay'ın Hareketleri

  • Ay, Dünya gibi hareket halindedir.
  • Ay'ın üç çeşit hareketi vardır.
  • Ay'ın hareketleri: Kendi ekseni etrafında, Dünya etrafında ve  Güneş etrafında hareket eder.
  • Ay'ın kendi ekseni etrafında ve Dünya etrafındaki hareketi 27 gün 8 saatte tamamlar. (Yaklaşık 27 gün)
  • Ay evreleri 29,5 günde tamamlanır. (Yaklaşık 29 gün)
  • Ay, Dünya etrafında bir kez döndüğünde, kendi ekseni etrafında da bir kez dolanır.
  • Dünya'dan Ay'a bakıldığında Ay'ın hep aynı tarafı görülür. Kendi ekseni etrafında ve Dünya etrafında dönme süresi eşit olduğu için aynı yüzü görünmektedir.
  • Ay'ın Dünya'dan görülmeyen tarafına Ay'ın karanlık  yüzü denir.
  • Ay'ın Güneş etrafındaki hareketi Dünya ile eş zamanlı olarak 365 gün 6 saattir.
  • Ay, Dünya ve kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru (Saat yönünün tersi veya sağdan sola) döner.

Güneş Dünya ve Ay'ın Dönüş Yönleri

 

B- Ay Neden Değişik Şekillerde Görünür

  • Gece gökyüzüne baktığımızda Ay'ın farklı şekillerde görmekteyiz.
  • Bunun nedeni Ay ışık kaynağı olmadığı içindir.
  • Eğer ışık kaynağı olsaydı Güneş gibi hep aynı şekli görecektik.
  • Ay Güneş'ten aldığı ışığı yansıtmaktadır.
  • Ay,  Dünya etrafındaki yerine göre farklı şekillerde görünmektedir.

 

C- Ayın Evreleri

ayın evreleri ile ilgili görsel sonucu

                                Ay'ın Evreleri

  • Ay ışık kaynağı değildir.
  • Ay, Güneş'ten aldığı ışığı yansıtmaktadır.
  • Ay her gece farklı şekillerde görünür. Buna ayın evreleri denir.
  • Ay'ın 4 ana, 4 ara evresi olmak üzere 8 evresi bulunur.
  • Ay'ın ana evreleri yaklaşık bir hafta sürer.

Ä°lgili resim

1.Yeni Ay

Ay, Güneş ile Dünya arasına girdiğinde, yeni ay evresi oluşur.

Ay'ın karanlık bölgesi Dünya'ya dönük olduğu için Ay gökyüzünde görülmez.

2. Hilal

Ay, Güneş'in doğusunda olduğu zamanda görülür. Dünya'dan bakıldığında Ay ters "C" harfi gibidir.

3. İlk Dördün

Bir hafta sonra Ay'ın sağ tarafının aydınlandığı evredir.

Ay'ın şekli D harfine benzer.

4. Şişkin Ay

Ay, ilk dördün evresi ile dolunay evresi arasında görülen ara evredir.

5. Dolunay

Bir hafta sonra Dünya, Güneş ve Ay'ın ortasındadır.

Ay'ın parlak tarafı Dünya'ya bakmaktadır.

6. Şişkin Ay

Şişkin ay, dolunay evresi ile son dördün evresi arasında görülen ara evredir.

7. Son Dördün

Bir hafta sonra Ay'ın sol tarafı aydınlandığı evredir.

Ay'ın şekli ters D harfine benzer.

8. Hilal

Ay, Güneş'in doğusunda olduğu zaman gerçekleşir.

Dünya'dan bakıldığında Ay "C" harfi gibi görünür.

ÖNEMLİ BİLGİ

  • Türk bayrağındaki hilal şekli son dördün ile yeni ay arasında görülür.
  • Hicri takvim Ay'ın Dünya etrafındaki hareketi esas alınarak yapılmıştır.
  • Ay'ın Dünya etrafındaki hareketinden dolayı deniz ve okyanus sularında yükselme ve alçalma gerçekleşir, buna gelgit (Med cezir) denir.
  • Ay'ın ilk haritasını çizen bilim insanı Ali Kuşçu'dur.

5. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi

Ay`ın Hareketleri ve Evreleri alt başlıkları

Konunun Spot Bilgisi

[SPOT-1] Ay'ın hareketleri: Kendi ekseni etrafında, Dünya etrafında ve  Güneş etrafında hareket eder.

[SPOT-2] Dünya'dan Ay'a bakıldığında Ay'ın hep aynı tarafı görülür. Kendi ekseni etrafında ve Dünya etrafında dönme süresi eşit olduğu için aynı yüzü görünmektedir.

[SPOT-3] Ay, Dünya ve kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru (Saat yönünün tersi veya sağdan sola) döner.

[SPOT-4] Gece gökyüzüne baktığımızda Ay'ın farklı şekillerde görmekteyiz. Bunun nedeni Ay ışık kaynağı olmadığı içindir. Eğer ışık kaynağı olsaydı Güneş gibi hep aynı şekli görecektik. Ay Güneş'ten aldığı ışığı yansıtmaktadır.

[SPOT-5] Ay'ın 4 ana, 4 ara evresi olmak üzere 8 evresi bulunur. Ay'ın ana evreleri yaklaşık bir hafta sürer.

[SPOT-6] Ay'ın ilk haritasını çizen bilim insanı Ali Kuşçu'dur.

Konunun Önemli Terimleri

  • AY'IN KARANLIK YÜZÜ: Ay'ın Dünya'dan görülmeyen tarafına Ay'ın karanlık  yüzü denir.
  • GEL-GİT (MED CEZİR): Ay'ın Dünya etrafındaki hareketinden dolayı deniz ve okyanus sularında yükselme ve alçalma gerçekleşir, buna gelgit (Med cezir) denir.