5. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi

Güneş`in Yapısı ve Özellikleri Konusu ve alt başlıkları

Ders : Fen ve Teknoloji

Güneş`in Yapısı ve Özellikleri

GÜNEŞ’İN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

A- Güneş'in Yapısı

Güneş'in yapısı gazlarda oluşmuştur.

Güneş'in çok büyük bir kısmı hidrojen atomlarından oluşmaktadır.

% 71 Hidrojen, % 26,5 Helyum, % 2,5 diğerleri[ SPOT 1]

Güneş'in Katmanları

güneşin katmanları ile ilgili görsel sonucu

Güneş'inde Dünya gibi katmanları vardır.

Güneş'in katmanları iç katmanlar ve Güneş Atmosferi olarak ikiye ayırabiliriz.

İç katmanlar: Çekirdek, Işınım Katmanı ve Konveksiyon Katmanı vardır.

Güneş Atmosferi: Fotosfer (Işık Küre), Kromosfer (Renk Küre), Korona (Taç) katmanları vardır.[ SPOT 2]

Güneş'in katmanlarının içten dışa doğru sıralaması

Çekirdek, Işık küre (Fotosfer), Renk küre (Kromosfer), Taç küre (Korona)

B- Güneş'in Özellikleri

  • Güneş gazlardan meydana gelmiştir.
  • Güneş, Güneş sisteminin merkezinde yer almaktadır.
  • Güneş sistemindeki en büyük gök cismidir.
  • Güneş büyük bir gök cismi olduğu için, çekim kuvveti diğer gezegenlerden daha fazladır.
  • Güneş'in şekli küredir. Şekli top gibi yuvarlaktır.
  • Güneş ısı ve ışık kaynağımızdır.
  • Samanyolu galaksisi içerisinde bulunan 200.000  yıldızdan bir tanesidir.
  • Güneş, Samanyolu galaksisinin etrafında dolanır.
  • Güneş orta büyüklükte bir yıldızdır.
  • Dünya'ya olan uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometredir.
  • Güneş'in 5 milyar yaşındadır.
  • Güneş'in oluşumu gaz ve toz bulutlarından meydana gelmiştir.
  • Güneş beyaz renkte ışık yaymaktadır.
  • Güneş kendi ekseni etrafında dönme ve Samanyolu galaksisi içerisinde dolanma hareketi yapmaktadır.
  • Kendi ekseni etrafında bir turunu 25 günde tamamlar.
  • Güneş kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru döner. (Saat yönünün tersi.)
  • Güneş'in çapı Dünya'nın 109 katıdır.
  • Güneş'in sıcaklığı yüzeyinde 6.000 çekirdeğinde ise 15 milyon santigrat derecedir. (Yaklaşık değerler)
  • Güneş'de diğer yıldızlar gibi doğar, büyür ve enerjisi biterek ölecektir.
  • Güneş yüzeyinde kısmen soğuk olan kısımlar bulunur. Bu bölgelere Güneş Lekeleri denir.
  • Kendi yaptığı teleskopla Güneş'te oluşan lekeleri ilk gözlemleyen kişi Galileo Galilei'dir.
  • Galileo Galilei Güneş lekelerinin hareket ettiğini gözlemleyerek Güneş'in kendi ekseni etrafında döndüğünü bulmuştur.
  • Güneş'te meydana gelen patlamalar sayesinde etrafa çok fazla enerji yayılır.

C- Güneş'in Önemi

  • Canlıların yaşayabilmesi için Güneş'e ihtiyacı vardır. Kullandığımız enerjinin büyük kısmını Güneş'ten elde etmekteyiz.
  • Güneş'ten yayılan enerjinin çok az bir kısmı Dünya'ya ulaşmaktadır.
  • Milyarlarca yıldan beri Güneş'in enerjisi bitmemiştir. Güneş'in yapısındaki hidrojen gazları bittiğinde Güneş'in ömrü bitecektir. Güneş'in bu enerjisini içerisinde hidrojen atomlarının helyum atomlarına dönüşmesi neden olmaktadır.   
  • Güneş'ten yararlı ışınlar yanında zararlı ışınlarda gelmektedir. Bu zararlı ışınlar canlılara zarar verebilir.
  • Güneş'te meydana gelen patlamalar iletişim araçlarına (Radyo, televizyon) etki ederek iletişimin bozulmasına neden olmaktadır.

D- Güneş’in Büyüklüğü

güneş dünya ay büyüklükleri ile ilgili görsel sonucu

  • Cisimlerin büyüklükleri bakıldıkları uzaklıklara göre farklı algılanır.
  • Cisimlerden uzaklaştıkça küçük görünürler. Buna perspektif etkisi denir.
  • Güneş Dünya'dan çok uzakta olduğu için Ay ve Güneş aynı büyüklükte görünür. Güneş, Dünya ve Ay'dan büyüktür.
  • Güneş içerisine yaklaşık 1 milyon Dünya sığabilir.
  • Dünya'nın çapı ayın çapının 4 katıdır, Güneş'in çapı Dünya'nın 109 katıdır.
  • Dünya, Güneş ve Ay modeli oluşturulduğunda Yaklaşık olarak Ayın yarıçapı 1 cm olacak şekilde model oluşturduğumuzda Dünya 4 cm, Güneş ise 436 cm büyüklüğünde yapılmalıdır.
  • Güneş futbol topu büyüklüğünde çizersek, Dünya'yı yarım pirinç tanesi büyüklüğünde çizmeliyiz.

Not: Güneş'e çıplak gözle bakmak göz sağlığı açısından zararlıdır. Ayrıca  dürbün, teleskop, mercek ve kamera gibi araçlarla da bakılmamalıdır. Güneş gözlemi özel araçlarla yapılmaktadır.[ SPOT  3]

5. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi

Güneş`in Yapısı ve Özellikleri alt başlıkları

Konunun Spot Bilgisi

[SPOT-1] Güneş'in yapısı gazlarda oluşmuştur.

[SPOT-2] Güneş'inde Dünya gibi katmanları vardır.

[SPOT-3] Güneş'e çıplak gözle bakmak göz sağlığı açısından zararlıdır. Ayrıca  dürbün, teleskop, mercek ve kamera gibi araçlarla da bakılmamalıdır. Güneş gözlemi özel araçlarla yapılmaktadır.

Konunun Önemli Terimleri

  • GÜNEŞ: Dünyamızın temel enerji kaynağıdır.
  • GÜNEŞ LEKELERİ: Güneş yüzeyinde kısmen soğuk olan kısımlar bulunur. Bu bölgelere Güneş Lekeleri denir.