5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi

Hak ve Sorumluklarımız Konusu ve alt başlıkları

Ders : Sosyal Bilgiler

Hak ve Sorumluklarımız

                                                TOPLUMDAKİ YERİMİZ

Birey: Toplum içinde herbir insana birey denir. Tek bir kişi ifade etmek için birey sözcüğünü kullanırız. Örneğin sınıftaki her bir öğrenci bir bireydir.

 Kalabalık: Tesadüfen, rastlantı sonucu bir araya gelen insan topluluğudur. Ortak bir amaçları olmadığı için birbirlerini tanımaya gerek de yoktur.  Çünkü bir arada bulunuşları geçicidir. Örneğin; belediye otobüsündenki yolcular.

Grup: Ortak bir amacı olan bireylerin bu amacı gerçekleştirmek için bir araya gelmesiyle oluşan topluluğa denir. Biririni tanıyan birden fazla kişinin ortak hareketi ile oluşur. Örneğin; futbol maçı için bir araya gelmesi ile oluşan takım.

Kurum: Belli bir amacı gerçekleştirmek için kurulmuş uzun süreli gruplara kurum denir. [SPOT-1]

Belli bir amacı gerçekleştirmek için kanunlarla belirlenmiş nitelikleri yerine getirmiş uzun süreli gruplardır. Toplumun eğitim, sağlık, güvenlik, adalet gibi ortak ihtiyaçlarını karşılamak için kurulmuşlardır. Devletin açtıklarına resmi kurum denir. Örneğin; Belediye, Adliye vb.[SPOT1]

Roller: Bireylerin bulundukları grup içinde üstlendikleri görevlere rol denir. Birden fazla grup içinde yer aldığımız için birden fazla bir rolümüz olur.Örneğin; evde evin çocuğu, okulda öğrenci, futbol oynamak için kurulan takımda kaleci vb. gibi 

Görevler: Bulunduğumuz gruplar içinde rollerimizin gereği olarak yerine getirmemmiz gereken görevlerimiz  vardır. Bunları yerine getirdiğimizde daha huzurlu ortamlarda yaşarız.  Örneğin; anne ve babanın ailenin geçimini sağlamak ve çocuklarına bakmak zorunda olması onların görevleridir.

Sorumluluk: Grup içinde görevini yapan kişi sorumluluğunu yerine getirmiş olurken yapmayan kişi sorumluluğunu yerşne getirmemiş olur.

Haklarımız ve Sorumluluklarımız

Hak: bir kişiye kanunlarla sağlanmış ayrıcalıktır. Bir şeyi yapabilme yetkisidir. Haklarımız sahip olduğumuz en önemli şeylerdir. Doğuştan gelen haklar ve sonradan kazanılmış haklar vardır. Yaşam hakkı doğuştan gelen en temel hakdır. Bulunduğumuz konuma görede sonradan kazandığımız haklarda vardır.

Haklarımızı korumalı, onlara sahip çıkmalı başkalarının da haklarına karşı saygılı olmalı ve duyarlı olmalıyız.

Bazı Haklarımıza Örnekler

·   Yaşama hakkı

·   Görüş ve düşünceleri açıklama hakkı.

·   Bilgi almak hakkı

·   Eğitim ve sosyal güvenlik hakları

·   Düşünce, din ve vicdan özgürlüğü

·   Özel yaşamım gizliği gibi

Sorumluluklarımız ve haklarımız birbirini tamamlar. Sorumluluklarımızı yerine getirmediğimizde yaşadığımız dünya çok farklı olur ve çok fazla zorlukla karşılaşırız. Örneğin; mahallemizde çöpleri toplama sorumluluğu belediyeye aittir. Belediyeler bu sorumluluğunu yerine getirmediğinde sokaklarımız çöpten geçilmez.