8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi

Sürdürülebilir Kalkınma Konusu ve alt başlıkları

Ders : Fen ve Teknoloji

Sürdürülebilir Kalkınma

SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA

A- Sürdürülebilir Kalkınma Nedir?

İnsanların doğal kaynaklara zarar vermeden ve bilinçli kullanımının planlanmasına sürdürülebilir kalkınma denir.

  • Sürdürülebilir kalkınma için, doğal kaynaklar sonuna kadar kullanılmamalıdır.
  • Sürdürülebilir kalkınma sayesinde gelecek nesillerin de dünyadaki kaynakları kullanabilmesi sağlanır.
  • Sürdürülebilir kalkınmada en önemli unsur doğal kaynakların tasarruflu kullanımıdır.
  • Enerjinin elde edilmesinde yenilenemez enerji (Fosil yakıtlar, nükleer enerji) yerine, yenilenebilir enerji (Hidroelektrik, güneş, rüzgar, jeotermal enerji) kullanılmalıdır.
  • Sürdürülebilir kalkınmanın üç temel saç ayağı vardır. Bunlar sosyal yapı, ekonomi ve çevredir.

Doğal kaynakların çoğu enerji elde etmek amacı ile kullanılmaktadır. Bu nedenle enerji kaynaklarının tasarruflu kullanılması gerekmektedir. Enerji elde edilmede kullanılan fosil yakıtlar, oluşturdukları atık maddeler ile doğaya zarar vermektedir. Fosil yakıtların yanması ile oluşan CO2 sera etkisi, küresel ısınmaya ve iklim değişikliklerine neden olmaktadır.

B- Sürdürülebilir Kalkınmanın Faydaları Nelerdir?

  • Sürdürülebilir kalkınma  insan ve doğanın birbiri ile uyum içinde olmasını sağlar.
  • Doğal kaynaklar korunur bu sayede gelecek nesillerin ihtiyaçları karşılanmış olur.
  • Doğal çevre korunmakla birlikte, kalkınma sürdürülebilir hale gelmektedir.
  • Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı sayesinde kaynaklar israf edilmez.
  • Enerji tasarrufu sağlanır.
  • Kaynaklar etkin olarak kullanıldığı için dünya daha yaşanabilir olacaktır.
  • Dünyadaki kaynaklar insanlar arasında eşit dağılımını sağlar. Bu sayede savaşlar ve çatışmalar engellenmiş olur.
  • Kaynakların fazla kullanılması engellendiği için hayat kalitesi ve ekonomiye katkı sağlayacaktır.
  • Atık maddeler azalacağı için çevreye zarar verilmez.
  • Geri dönüşümün önem kazanmasından dolayı çeşitli iş olanakları sağlanacak, doğal kaynak kullanımı azalacaktır.

NOT:

Doğal varlıkların etkin şekilde kullanımı çok önemlidir.

İnsanlar doğal kaynakları hızla tüketmektedirler.

Son yüzyılda dünya doğal varlıkların % 50 sinden fazlasını tüketildi .

Bu hızla gidilirse gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakamayacağız.

Bu nedenle kalkınmamız, doğal varlıkların korunması ile mümkün olacaktır.

Sürdürülebilir kalkınma bu dengeyi sağlayarak planlama yapılmasını sağlar.

Sürdürülebilir kalkınma örnekleri

  1. Fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kullanarak kaynak israfı önlenebilir.
  2. Artık ve atık maddelerin yeniden kullanımı sayesinde doğal kaynakların kullanımı azaltılabilir.
  3. Biyo-teknolojik çalışmalarla beslenme sorunlarına çözüm bulunabilir.

D- Katı Atıkları Geri Dönüşüm İçin Ayrıştırmanın Önemini

Atık nedir?

Kullanım süresi dolmuş, uzaklaştırılması gereken maddelere atık denir.

Atık maddeye örnek olarak kullanılmayan eşyalar, eskimiş giysiler, bitki atıkları, yemek atıkları, bozulmuş elektronik araçlar, metal kutular verilebilir.

Çöp nedir?

Hiç bir şekilde kullanılamayacak atıklara çöp denir.

Çöpe örnek olarak yağlı kağıt, bitki atıkları, meyve atıkları verilebilir.

Geri dönüşüm nedir?

Atıkların bazı işlemlerden geçirilerek tekrar kullanılmasıdır.

Cam, plastik, kağıt, metaller, atık yağlar, pil, beton geri dönüştürülebilir.

Bu ürünlerin geri dönüştürülebilmesi için kirlenmemiş olması gerekmektedir.

Geri dönüştürülmüş plastik ürünler gıda sanayinde kullanılmaması gerekmektedir.

Sağlık açısından zararlıdır.

Geri dönüşümün önemi nedir?

  1. Doğal çevre korunur
  2. Doğal kaynaklar israf olmaz
  3. Enerji tasarrufu sağlanmış olur
  4. Ülke ekonomisine katkı sağlar
  5. Yeni iş imkanları sağlanır.
  6. Atık madde miktarı azalmış olur.

NOT:

Bir alüminyum kutunun geri dönüşümü ile elde edilen enerji ile bir televizyon üç saat çalıştırılabilir.Bir ton kağıdın geri dönüştürülmesi ile 17 ağaç kesilmekten kurtulmaktadır.

Geri Dönüşümde Ayrıştırma

Geri dönüşümde en önemli nokta kaynağında ayırmadır.

Kaynağında ayrılmayan atıklar kirlendikleri için artık geri dönüştürülemez hale gelmektedir.

Bu nedenle yağlanmış kağıt, kirlenmiş plastik geri dönüştürülemez.

Bazı geri dönüşüm tesislerinde çöp içerisinde bulunan, geri dönüşüm maddelerinin ayırımı yapılmaktadır. Fakat bu oldukça zahmetli ve zor bir işlemdir. Bu nedenle geri dönüşümü yapılacak maddelerin kaynağında ayrılması şarttır.

Geri dönüşüm için ayrı ayrı kutularının yaygınlaşması gerekmektedir. Çöpe atılan geri dönüşüm atığı artık geri dönüştürülemez.

Katı atıkların büyük kısmını ambalaj atıkları oluşturmaktadır.

Ambalaj atıklarına örnek olarak pet şişeler, cam şişeler, karton kutular, teneke kutular verilebilir.

Katı atık geri dönüşüm tesisleri açılması geri dönüşüm için gereklidir.

 

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi

Sürdürülebilir Kalkınma alt başlıkları

Konunun Spot Bilgisi

[SPOT-1] Atık ile çöpü birbirine karıştırımayın.

[SPOT-2] Doğal kaynakların çoğu enerji elde etmek amacı ile kullanılmaktadır. Bu nedenle enerji kaynaklarının tasarruflu kullanılması gerekmektedir. Enerji elde edilmede kullanılan fosil yakıtlar, oluşturdukları atık maddeler ile doğaya zarar vermektedir. Fosil yakıtların yanması ile oluşan CO2 sera etkisi, küresel ısınmaya ve iklim değişikliklerine neden olmaktadır.

[SPOT-3] Doğal varlıkların etkin şekilde kullanımı çok önemlidir. İnsanlar doğal kaynakları hızla tüketmektedirler. Son yüzyılda dünya doğal varlıkların % 50 sinden fazlasını tüketildi . Bu hızla gidilirse gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakamayacağız.

[SPOT-4] Bir alüminyum kutunun geri dönüşümü ile elde edilen enerji ile bir televizyon üç saat çalıştırılabilir.Bir ton kağıdın geri dönüştürülmesi ile 17 ağaç kesilmekten kurtulmaktadır.

Konunun Önemli Terimleri

  • SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: İnsanların doğal kaynaklara zarar vermeden ve bilinçli kullanımının planlanmasına sürdürülebilir kalkınma denir.
  • ATIK: Kullanım süresi dolmuş, uzaklaştırılması gereken maddelere atık denir.
  • ÇÖP: Hiç bir şekilde kullanılamayacak atıklara çöp denir.
  • GERİ DÖNÜŞÜM: Atıkların bazı işlemlerden geçirilerek tekrar kullanılmasıdır.