5. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi

İnsan ve Çevre İlişkisi Konusu ve alt başlıkları

Ders : Fen ve Teknoloji

İnsan ve Çevre İlişkisi

İNSAN VE ÇEVRE İLİŞKİSİ

Ä°lgili resim

 

A- Çevre Nedir?

Canlıların içerisinde yaşadıkları ortama çevre denir. Canlılar ve cansız maddeler çevreyi oluşturur.

Çevre hava, su, toprak gibi cansız varlıklar ile insan, hayvan, bitki gibi canlı varlıklardan oluşur.

İnsanlar ve diğer canlılar çevre içerisinde karşılıklı olarak etkileşim içinde bulunur.[SPOT 1]

İnsanlar yaşamsal faaliyetlerini yerine getirebilmek için çevreden yararlanır.

Beslenme, su, ısınma, barınma ihtiyaçlarını giderebilmek için çevresinde birtakım değişikliklere neden olur. Çevreden yararlanırken doğal kaynaklar azalır, küresel ısınma oluşur ve çevre kirlenir.[SPOT 2]

 

B- Çevre Sorunlarının Sebebi Nedir?

çevre kirliliği sebepleri ile ilgili görsel sonucu

  1. İnsanların kaynakları aşırı tüketmesi
  2. Plansız kentleşme
  3. Hızlı nüfus artışı
  4. Sanayileşme
  5. Ağaçların kesilmesi, ormanların yok edilmesi
  6. Çevremizdeki canlıların aşırı avlanması ve canlıların neslini tüketilmesi

Doğal çevrenin bozulması kimleri etkiler

Doğal çevrenin bozulması başta insanlar olmak üzere bütün canlıları olumsuz etkilemektedir.

Hava, su, toprak kirlenmesi sonucu canlı türleri de yok olmaktadır.

 

C- Kirlilik Çeşitleri

  1. Hava kirliliği: Havada katı, sıvı ve gaz şeklindeki yabancı maddelerin sağlığına, canlı hayatına ve ekolojik dengeye zarar verecek miktar, yoğunluk ve sürede atmosferde bulunmasıdır.

 Evlerden, otomobillerden, fabrikalardan salınan zehirli gazlar havayı kirletir.

  1. Su kirliliği: Göl, nehir, okyanus,deniz ve yer altı suları gibi su barındıran havzalarda görülen kirliliğe verilen  genel addır.

Çevreye salınan kirli sular deniz ve gölleri kirletir. Buralardaki canlıları ve bizi olumsuz etkiler.

3. Toprak kirliliği: Toprak kirliliği, katı, sıvı ve radyoaktif artık ve kirleticiler tarafından toprağın fiziksel  ve kimyasal özelliklerinin bozulmasıdır.

Toprağa atılan pil, plastik, sanayi atıkları toprağı kirletir. Yetişen ürünler de zehirlenir.

4. Ses kirliliği: Gürültü kirliliği veya diğer adıyla ses kirliliği, insan veya hayvan yaşamını olumsuz etkileyen, dengesini bozan her türlü insan, hayvan ya da makine kaynaklı ses oluşumudur. Çevreye yayılan sesler kirlilik oluşturur. Şehirlerdeki gürültü bütün canlıları olumsuz etkiler.

5. Işık kirliliği: Yanlış yerde, yanlış miktarda, yanlış yönde ve yanlış zamanda ışık kullanılmasıdır. Özellikle gece etrafa yayılan ışıklar kirliliğe neden olur.

D- Çevre Sorunlarının Çözümü

Çevre sorunlarının çözümünde en önemli faktör insanların bilinçlendirilmesidir.

Geri dönüşüme önem verilmelidir. Kağıt, cam, plastik, pil ve ilaç toplanarak çevre kirliliği önlenebilir.

Kaynaklarımızı ekonomik kullanmak gerekmektedir. Elektrik, su gibi kaynakları israf etmemeliyiz.

E- Çevreyi Korumak Amacı ile Kurulmuş Kuruluşlar

1. Çevre ve Orman Bakanlığı

Ormanların ve çevrenin korunmasını amaçlar.

2. TEMA (Türkiye Erozyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı)

Erozyonla mücadele ve çevre sağlının korunması için çalışmaktadır.

3. ÇEVKO (Çevre Koruma ve Ambalaj Atıklarını Değerlendirme Vakfı)

Ambalaj atıklarının geri kazanımı için çalışmaktadır.

4. TÇV (Türkiye Çevre Vakfı)

Daha güzel ve temiz bir çevre için çalışmalarda bulunmaktadır.

5. ÇEKÜL Vakfı (Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı)

Türkiye'deki doğal ve kültürel mirası korumak amacı ile kurulmuştur.

 

 

5. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi

İnsan ve Çevre İlişkisi alt başlıkları

Konunun Spot Bilgisi

[SPOT-1] Canlılar ve cansız maddeler çevreyi oluşturur.

[SPOT-2] İnsanlar yaşamsal faaliyetlerini yerine getirebilmek için çevreden yararlanır.

Konunun Önemli Terimleri

  • ÇEVRE: Canlıların içerisinde yaşadıkları ortama çevre denir.
  • HAVA KİRLİLİĞİ: Havada katı, sıvı ve gaz şeklindeki yabancı maddelerin sağlığına, canlı hayatına ve ekolojik dengeye zarar verecek miktar, yoğunluk ve sürede atmosferde bulunmasıdır.
  • SU KİRLİLİĞİ: Göl, nehir, okyanus,deniz ve yer altı suları gibi su barındıran havzalarda görülen kirliliğe verilen  genel addır.
  • TOPRAK KİRLİLİĞİ: Toprak kirliliği, katı, sıvı ve radyoaktif artık ve kirleticiler tarafından toprağın fiziksel  ve kimyasal özelliklerinin bozulmasıdır.
  • SES KİRLİLİĞİ: Gürültü kirliliği veya diğer adıyla ses kirliliği, insan veya hayvan yaşamını olumsuz etkileyen, dengesini bozan her türlü insan, hayvan ya da makine kaynaklı ses oluşumudur.
  • IŞIK KİRLİLİĞİ: Yanlış yerde, yanlış miktarda, yanlış yönde ve yanlış zamanda ışık kullanılmasıdır.